• FasaMpetonitis
  • FasaLignitis
  • FasaAsbestolithikaAdrani
  • FasaVoxitis
  • FasaMarmara
  • FasaPerlitis
  • FasaLeykolithos
  • FasaXrisos
  • FasaLateritis

 

Τα ορυκτά είναι απαραίτητα για την οικονομική ανάπτυξη και τη διατήρηση και βελτίωση του επιπέδου διαβίωσης των ανθρώπων. Για όλες τις ορυκτές ύλες παρατηρείται ραγδαία αύξηση της κατανάλωσης. Αυτό κρίνεται ως αποτέλεσμα της αύξησης του πληθυσμού της γης, της ανόδου του βιοτικού επιπέδου των ανθρώπων των υπανάπτυκτων χωρών, της καταναλωτικής μανίας που χαρακτηρίζει κοινωνίες των αναπτυγμένων χωρών και της τεχνολογικής εξέλιξης.

Από υπολογισμούς των Ηνωμένων Εθνών (UN 2022 http://esa.un.org/unpd/wpp/index.htm) το 2030 ο πληθυσμός της γης θα φθάσει τα 8,5 και το 2050 τα 9,7 δισεκατομμύρια άτομα, ενώ το μέσο κατά κεφαλήν εισόδημα εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από US$ 10.000 σε 26.000, δηλαδή θα σημειώσει αύξηση κατά 160%. Είναι αξιοσημείωτο ότι η σχέση αύξησης της ζήτησης των επιμέρους ορυκτών υλών δεν είναι ίδια για όλο τον κόσμο. Σε οικονομικά υπανάπτυκτες περιοχές η ζήτηση για μέταλλα που είναι απαραίτητα για τη βελτίωση των υποδομών, όπως ο σίδηρος και ο χαλκός που είναι αναγκαία σε κατασκευές και επέκταση χρήσης ηλεκτρικής ενέργειας, είναι πολύ μεγαλύτερη από ό,τι για μέταλλα που έχουν μεγάλη κατανάλωση σε πλούσιες κοινωνίες (π.χ. μέταλλα για ηλεκτρονικές συσκευές, διοξείδιο τιτανίου για χρωστικές, βορικά άλατα για παραγωγή υάλινων αντικειμένων, χρυσός για κοσμήματα, πολύτιμοι λίθοι).

Με την πάροδο των αιώνων και την εξέλιξη της υψηλής τεχνολογίας δημιουργούνται ανάγκες για εντατική χρήση ορισμένων στοιχείων σε νέες εφαρμογές. Αυτό είναι αποτέλεσμα κυρίως της ραγδαίας αύξησης της παγκόσμιας καταναλώσης φθηνών ηλεκτρονικών συσκευών (π.χ. κινητά τηλέφωνα, tablets, ηλεκτρονικοί υπολογιστές, σύγχρονα ιατρικά διαγνωστικά μηχανήματα, συστήματα ηλεκτρονικής πλοήγησης), της παραγωγής καθαρής ενέργειας (παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές, την προστασία του περιβάλλοντος (π.χ. υβριδικά αυτοκίνητα, καταλύτες) και τις εξελίξεις στο χώρο των στρατιωτικών τεχνολογιών. Ετσι ο χάρτης της παγκόσμιας παραγωγής και ζήτησης ορυκτών έχει αλλάξει, αφού ορισμένες χώρες φαίνεται να είναι κοιτασματολογικά ευνοημένες και να διαθέτουν μεγάλα κοιτάσματα ορυκτών, από τα οποία παράγονται αυτά τα στοιχεία σε βαθμό που να εξελίσσονται σε μονοπώλια. Αυτό είναι ένα σοβαρό πρόβλημα για τη βιομηχανία παραγωγής των τελικών προϊόντων, αφού η τροφοδοσία της με τα απαραίτητα ορυκτά και μέταλλα μπορεί να εξαρτάται από την ποσότητα και τις τιμές που ο μονοπωλιακός χαρακτήρας παραγωγής και εμπορίας δημιουργεί.

Τα ορυκτά και μέταλλα, τα οποία κρίνεται ότι είναι απαραίτητα για τις παραπάνω εφαρμογές και δεν διατίθενται στην αγορά από πολλούς παραγωγούς σε όση ποσότητα είναι αναγκαία, ονομάζονται «κρίσιμα». Τα ορυκτά και μέταλλα αυτής της κατηγορίας δεν εμφανίζουν όλα τον ίδιο βαθμό «κρισιμότητας», αφού αυτό είναι συνάρτηση γεωλογικών παραγόντων, εξέλιξης της τεχνολογίας παραγωγής και χρήσης, περιβαλλοντικών επιπτώσεων από την παραγωγή και κατανάλωση, την ανακάλυψη υποκατάστατων κλπ.  Επίσης η «κρισιμότητα» δεν είναι ίδια για όλα τα ορυκτά και μέταλλα και για όλους τους χρήστες (χώρες ή Ενώσεις Πολιτειών ή χωρών). Σαν παράδειγμα να αναφερθεί ότι για τη βιομηχανία παραγωγής υβριδικών αυτοκινήτων ο χρυσός δεν είναι κρίσιμο μέταλλο, ενώ το νεοδύμιο είναι.

Αρκετές χώρες έχουν εκτιμήσει τις ανάγκες της βιομηχανίας τους σε σχέση με την παραγωγή τελικών προϊόντων και την εξασφάλιση των πρώτων υλών και έχουν συντάξει καταλόγους ορυκτών και μετάλλων με βάση τον βαθμό κρισιμότητάς τους. To Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ενωσης τον Νοέμβριο 2023 όρισε τα ακόλουθα 33 μέταλλα και ορυκτά ως κρίσιμα για την Ευρώπη.  

            Τα κρίσιμα μέταλλα και ορυκτά για την Ευρωπαϊκή Ενωση (Νοέμβριος 2023)
Αντιμόνιο Κοβάλτιο Χάφνιο Νιόβιο
Αρσενικό  Οπτίσιμος (Μεταλλουργικός) γαιάνθρακας [Coking coal] Ηλιο Νικέλιο (battery grade)
Βωξίτης/Αλούμινα/Αλουμίνιο Χαλκός

- Bαριές σπάνιες γαίες
(Heavy Rare Earth Elements)

- Ελαφρές σπάνιες γαίες (Light Rare Earth Elements) κα

Μέταλλα Ομάδας Λευκοχρύσου (PGM)
Βαρίτης Αστριοι

Λίθιο

Φωσφορίτης
Βηρύλλιο Φθορίτης Μαγνήσιο Φωσφόρος
Βισμούθιο Γάλλιο Μαγγάνιο Τιτάνιο
Βόριο Γερμάνιο Γραφίτης Ταντάλιο
Σκάνδιο Μεταλλικό πυρίτιο Στρόντιο Βολφράμιο

Oρυκτές ύλες στρατηγικής σημασίας για την Ευρωπαϊκή Ενωση (2023) 

H στρατηγική σημασία προσδιορίζεται με βάση τη συνάφεια της ορυκτής ύλης με την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση καθώς και τις εφαρμογές σε αμυντικά και αεροδιαστημικά συστήματα σύμφωνα με συγκεκριμένα κριτήρια 

Βωξίτης/Αλούμινα/Αλουμίνιο Γάλλιο Γραφίτης - battery grade
Βισμούθιο Γερμάνιο Νικέλιο - battery grade
Βόριο - metallurgy grade Λίθιο - battery grade Mέταλλα Ομάδας Λευκοχρύσου (PGM)
Κοβάλτιο Mαγνήσιο Μεταλλικό πυρίτιο
Χαλκός Μαγγάνιο - battery grade Τιτάνιο
Βολφράμιο  Σπάνιες Γαίες για μαγνήτες (REE) [Nd, Pr, Tb, Dy, Gd, Sm, Ce]

Στον παγκόσμιο χάρτη που ακολουθεί φαίνεται ότι τα κρίσιμα ορυκτά και μέταλλα παράγονται - σχεδόν αποκλειστικά - σε λίγες χώρες.
Τα κρίσιμα μέταλλα και ορυκτά, προς το παρόν, είναι δύσκολο να υποκατασταθούν και έχουν μικρό βαθμό ανακυκλισιμότητας.
Η κρισιμότητα των διαφόρων στοιχείων για την Ευρωπαϊκή Ενωση οφείλεται κυρίως στα ακόλουθα αίτια:

  • Δεν υπάρχει αποτελεσματικό υποκατάστατο για την κύρια εφαρμογή ορισμένων μετάλλων ή ορυκτών
  • Οι κύριες χώρες παραγωγής είναι εκτός Ευρωπαϊκής Ενωσης με συνέπεια να υπάρχει υψηλός κίνδυνος για άνοδο της τιμής ή καιο αποκλεισμό στα πλαίσια ανταγωνισμού των παραγωγών
  • Εχουν χαμηλό βαθμό ανακύκλισης 

Ο βαθμός κρισιμότητας σε σχέση με την οικονομική σημασία και τον κίνδυνο εφοδιασμού για τα διάφορα στοιχεία και ορυκτά  φαίνεται στο παρακάτω διάγραμμα (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Mάϊος 2014).

protogenis-trofodosiaΠαγκόσμια πρωτογενής τροφοδοσία
των 20 κρίσιμων υλικών:


Κίνα, USA, Ρωσσία, Κονγκό, Βραζιλία, Ν. Αφρική,
Ινδία, Ευρωπαϊκή Ενωση, Καναδάς, Τουρκία,
Καζακστάν, άλλες

(από: Report on Critical raw materials for the EU, May 2014)

 

 

 

 

Χώρες με τα υψηλότερα ποσοσά τροφοδοσίας της παγκόσμιας αγοράς με ορυκτές ύλες
(πηγή: Report on Critical raw materials for the EU, May 2014)
   Αριθμός
ορυκτών υλών
 Ποσοστό
επί της παγκόσμιας παραγωγής
Κίνα  48 30%
USA 36 10%
Ρωσσία 24 4.9%
Βραζιλία 36 4.6%
Aυστραλία 34 4.0%
Νότια Αφρική 26 3.9%
Χιλή 18 3.4%
Καναδάς 30 3.2%
Iνδία 30 2.5%
Tουρκία 25 2.1%

 

pagosmios-xartis-paragogis-krisimon-oryktonΠαγκόσμιος χάρτης στον οποίο φαίνονται οι χώρες στις οποίες παράγονται σχεδόν αποκλειστικά τα κρίσιμα για την ΕΕ ορυκτά και μέταλλα.



economic-importanceΔιάγραμμα στο οποίο απεικονίζεται ο βαθμός κρισιμότητας σε σχέση με την οικονομική σημασία και τον κίνδυνο εφοδιασμού για τα διάφορα στοιχεία και ορυκτά (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Mάϊος 2014)

 

Περισσότερα

 

Ο ιστότοπος www.orykta.gr δημιουργήθηκε για να προσφέρει πληροφορίες κυρίως για τα ελληνικά ορυκτά, τις εμφανίσεις τους στον Ελλαδικό χώρο, την γεωλογική και κοιτασματολογική τους ταυτότητα, τις διάφορες χρήσεις τους στην καθημερινή ζωή, καθώς και τις εργασίες εκμετάλλευσης, εμπλουτισμού και εν γένει αξιοποίησής τους.


 

DimioyrgiaGis Icon

Δημιουργία
της Γης

istoria

H Ιστορία

geologia-elladas

Γεωλογία
της Ελλάδος

koitasmatogenesi

Ορυκτοί πόροι
Κοιτασματολογία

xrisi

Ορυκτά στην
καθημερινή ζωή

metalleumata

Ορυκτές
πρώτες ύλες

ekmetaleusi

Εκμετάλλευση

emploutismos

Εμπλουτισμός

katergasia

Μεταλλουργία
Τσιμεντοβιομηχανία

perivallon

Εξορύξεις
και περιβάλλον

biblio

Βιβλία

video

Video gallery


Η ανάπτυξη του ιστότοπου γίνεται με την πρωτοβουλία του Συνδέσμου Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (Σ.Μ.Ε.) και με τη συνεργασία και επιστημονική επιμέλεια της Σχολής Μηχανικών Μεταλλείων – Μεταλλουργών του Ε.Μ.Π. και του Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του Ε.Κ.Π.Α.».


 

logos-bottom-710px